114. С Текстны укы. Бу — Татарстан Республикасы. Ул геогра- фик яктан уңайлы урынга урнашкан. Аның үзәгендә ике зур елга Идел һәм Чулман — бергә килеп кушыла. Борынгы заманнардан ук Европа белән Азияне, көньяк белән төнь- якны тоташтыруда әһәмиятле роль уйнаган бу елгалар татар халкының мәдәнияте һәм икътисады үсүгә сәбәп булган. Татарстан 68 мең км². Республикасының мәйданы Нижний Новгород Пермский край • Киров Кировская Пермь область Удмуртия -Ижевск Йошкар-Ола Марий Эл область кс Нижегородская Чебоксары Чувашия Саранск Мордовия • Казань Татарстан Уфа • Ульяновск Пенза Ульяновская область Самараская Башкортостан Пензенская область область Самара • Саратов Оренбургская область Саратовская область Оренбург Татарстан Республикасы Чуваш, Марий Эл, Башкортстан, Удмурт республикалары һәм Киров, Самара, Оренбург, Улья- новск өлкәләре белән чикләшә. Татарстанда татарлар, руслар, чувашлар, ма- рилар, удмуртлар һәм башка милләт халыклары үзара ярдәмләшеп эшлиләр һәм яшиләр. Тәэминә Биктимеровадан мәдәният — культура икътисад экономика Ялгызлык исемнәрне укы. Кушма сүзләрне күчереп яз, мәгънәле кисәкләрен билгелә. Кулланылган саннарның төзелеше ягыннан төрләрен әйт. Зат алмашлыкларын тап, килешләрен әйт. Татарстандагы нинди зур шәһәрләрне беләсең?

• Прочитаем текст о Татарстане.
• Найдём ответы на вопросы и выполним задания, связанные с текстом.

Задание 1: Ялгызлык исемнәрне укы (Прочитайте имена собственные).

Имена собственные в тексте: Татарстан, Идел, Чулман, Европа, Азия, Чувашия, Марий Эл, Башкортостан, Удмуртия, Киров, Самара, Оренбург, Ульяновск, Нижний Новгород, Пермь, Ижевск, Йошкар-Ола, Чебоксары, Саранск, Мордовия, Казань, Уфа, Пенза, Саратов, Тәэминә Биктимерова.

Задание 2: Кушма сүзләрне күчереп яз, мәгънәле кисәкләрен билгелә (Перепишите сложные слова, обозначьте значащие части).

Сложные слова из текста:

• гео-график (гео - земля, график - описание)
• көньяк-белән (көньяк - южный, белән - с)
• төньяк-ны (төньяк - северный, ны - окончание винительного падежа)
• үзара-ярдәмләшеп (үзара - взаимно, ярдәмләшеп - помогая)

Задание 3: Кулланылган саннарның төзелеше ягыннан төрләрен әйт (Укажите типы использованных чисел по строению).

Числа в тексте:

• ике (два) - простое
• 68 (шестьдесят восемь) - составное

Задание 4: Зат алмашлыкларын тап, килешләрен әйт (Найдите личные местоимения, укажите их падеж).

Личные местоимения в тексте:

• ул (он, она, оно) - именительный падеж

Задание 5: Татарстандагы нинди зур шәһәрләрне беләсең? (Какие крупные города Татарстана вы знаете?)

Я знаю, что крупнейшим городом Татарстана является Казань.

Ответ: Выполнены все задания по тексту о Татарстане.