175. Текстти окуп, маанисин түшүндүргүлө, баш мүчөлөрүн тапкыла. Татаал сүйлөмдүн тутумундагы жөнөкөй сүйлөмдөр өз ара кандайча байланышканын айтып бергиле. «Адамда канча түрдүү кулак бар. Адамда үч түрдүү кулак бар: таш кулак, акма кулак, куйма кулак. Таш кулакка сөз кирбейт, айтканыңды укпайт. Акма кулак уккан менен унутулуп калат. Куйма кулак айтылганды тыңшайт, уккан сөз талаада калбай аткарылат. Сөзгө маани берип, сөз жыйнайт.» Х. К. Накыл сөздөр

Мааниси: Накыл сөздө адамдарды уккан сөздү кабыл алышына карай үч түргө бөлүп, сөзгө кулак төшөп, анын маанисин түшүнүп, аткаруу керектиги айтылат. «Таш кулак» — айтканды укпаган, «акма кулак» — укса да унуткан, «куйма кулак» — кунт коюп угуп, сөздү эсине сактап, аткарган адам.

Сүйлөмдөрдүн баш мүчөлөрү:

1. «Адамда канча түрдүү кулак бар?» — ээси: кулак; баяндоочу: бар.
2. «Адамда үч түрдүү кулак бар: таш кулак, акма кулак, куйма кулак.» — ээси: кулак; баяндоочу: бар. Кийинки үч сөз айкашы кулактын түрлөрүн атап, бир өңчөй түшүндүрөт.
3. «Таш кулакка сөз кирбейт, айтканыңды укпайт.» Биринчи бөлүктүн ээси — сөз, баяндоочу — кирбейт. Экинчи бөлүктө ээ айтылбай калган (таш кулак), баяндоочу — укпайт.
4. «Акма кулак уккан менен унутулуп калат.» Ээси — акма кулак; баяндоочу — унутулуп калат.
5. «Куйма кулак айтылганды тыңшайт, уккан сөз талаада калбай аткарылат.» Биринчи бөлүктүн ээси — куйма кулак, баяндоочу — тыңшайт. Экинчи бөлүктүн ээси — уккан сөз, баяндоочу — калбай аткарылат.
6. «Сөзгө маани берип, сөз жыйнайт.» Ээси айтылбай калган (куйма кулак), баяндоочтору — маани берип, жыйнайт.

Жөнөкөй сүйлөмдөрдүн байланышы: «Таш кулакка сөз кирбейт, айтканыңды укпайт» жана «Куйма кулак айтылганды тыңшайт, уккан сөз талаада калбай аткарылат» деген татаал сүйлөмдөрдүн жөнөкөй бөлүктөрү мааниси жагынан байланышып, үтүр аркылуу ажыратылган. Алар бир эле адамдын же көрүнүштүн өз ара байланышкан белгилерин билдирет. «Сөзгө маани берип, сөз жыйнайт» сүйлөмүндөгү кыймыл-аракеттер бир эле ээни билдирип, өз ара байланышкан.