Ответ:
Masala tarjimasi: Самандар-ака купил одежду за 154 000 сумов, а на 3/8 оставшихся денег — обувь. После этого у него осталась 1/3 всей суммы. а) Какую часть своих денег он потратил на одежду? б) Сколько денег у него было сначала?
Белгилаймиз: Самандар-ака дастлабда x сўм пулга эга бўлган.
- Кийимдан кейин қолган пул: x − 154 000 сўм.
- Этикка қолган пулнинг 3/8 қисми сарфлангани учун этикдан кейин қолган пул қолган сумманинг 5/8 қисмига тенг. Бу эса жами пулнинг 1/3 қисми: \(\frac{5}{8}(x-154\,000)=\frac{x}{3}\).
- Тенгламани ечамиз: \(15(x-154\,000)=8x\); \(15x-2\,310\,000=8x\); \(7x=2\,310\,000\); \(x=330\,000\).
- Кийимга сарфланган пулнинг дастлабки пулга нисбати: \(\frac{154\,000}{330\,000}=\frac{7}{15}\).
Русча решение:
- Пусть сначала у Самандара было x сумов. После покупки одежды осталось \(x-154\,000\) сумов.
- На обувь он потратил 3/8 оставшейся суммы, значит, после покупки осталось 5/8 этой суммы. По условию это 1/3 первоначальных денег: \(\frac{5}{8}(x-154\,000)=\frac{x}{3}\).
- Решаем уравнение: \(15(x-154\,000)=8x\); \(7x=2\,310\,000\); \(x=330\,000\) сумов.
- Доля денег, потраченная на одежду: \(\frac{154\,000}{330\,000}=\frac{7}{15}\).
Жавоб: а) \(\frac{7}{15}\) қисми; б) 330 000 сўм.
