10. Ба ҷойи сенуқта нумеративи мувофиқро гузоред: Аз бозор як ... гӯсфанд харида, ба гӯшае бароварда мондаанд. Ф. Муҳаммадиев

Решение:

Нумеративҳо дар забони тоҷикӣ барои ифодаи миқдор ва шумориши ашё истифода мешаванд. Барои ҳайвонот, аз ҷумла гӯсфанд, нумеративи «гала» ва «пода» истифода мешавад. «Гала» барои ҷамъи ҳайвоноти хурд ё гурӯҳи алоҳидаи ҳайвонот ва «пода» барои ҷамъи калони ҳайвонот, асосан чорво, ба кор меравад. Дар ин ҷо, «як ... гӯсфанд» ифодаи ягонагӣ ва ё гурӯҳи хурдро медиҳад. «Даста» барои ашёи ғайризинда ва «рама» низ ба монанди «гала» истифода мешавад, аммо барои гӯсфанд «гала» ё «пода» беҳтар мувофиқанд.

«Як» дар ин ҷо пеш аз нумератив омадааст, ки ин аҷиб аст. Одатан, мо мегӯем «як гала», «як пода». Аммо дар ин ҷо «як ... гӯсфанд». Ин метавонад маънои «як гурӯҳ» ё «як сар»-и гӯсфандонро ифода кунад.

Азбаски дар матн «як» омадааст, мо бояд нумеративеро интихоб кунем, ки бо «як» хуб ҳамроҳ шавад ва ба гӯсфанд ишора кунад.

• А) даста — бештар барои ашёи ғайризинда (дастаи гул, дастаи най).
• В) гала — барои гурӯҳи ҳайвонот (галаи гӯсфанд, галаи одамон).
• С) пода — барои ҷамъи калони чорво (подаи гӯсфанд, подаи гов).
• D) рама — барои гурӯҳи одамон ё ҳайвонот, аммо «гала» ва «пода» бештар мувофиқанд.

Варианти «гала» ва «пода» барои гӯсфанд мувофиқанд. Аммо, агар «як» дар ин ҷо ба «гала» ё «пода» ишора кунад, пас «як гала гӯсфанд» ё «як пода гӯсфанд» мебуд. Дар ин ҷо, «як ... гӯсфанд» ифодаи ягонагӣ ё шумораи хурди гӯсфандро мерасонад.

Агар «як» дар ин ҷо «як адад»-ро ифода кунад, пас нумератив ба худ гӯсфандро мегирад. Барои гӯсфанд, «гала» ва «пода» истифода мешавад. Агар як гурӯҳ бошад, «гала» беҳтар аст. Агар чорвои зиёд бошад, «пода».

Дар ин ҷо, «як ... гӯсфанд» ифодаи ягонагӣ ё хурдро мерасонад. «Гала» барои гурӯҳи хурдтар ва «пода» барои гурӯҳи калонтар.

Одатан, агар як адад гӯсфанд бошад, мегӯем «як гӯсфанд». Аммо агар гап дар бораи гурӯҳ бошад, пас «як гала гӯсфанд» ё «як пода гӯсфанд». Ин ҷо «як» пеш аз нумератив омадааст.

Агар «як» ҳамчун шумора истифода шуда бошад, пас яке аз нумеративҳо бояд маҳз ба гӯсфанд ишора кунад.

Вариант В) гала — ин нумератив барои гурӯҳи гӯсфандон истифода мешавад.

Вариант С) пода — ин нумератив барои ҷамъи калони чорво истифода мешавад.

Барои «як гӯсфанд», нумеративи «гала» ё «пода» истифода намешавад. Аммо, агар «як» ба нумератив ишора кунад, яъне «як адад гала» ё «як адад пода», ин нодуруст аст.

Агар мақсад ифодаи гурӯҳ бошад, пас «гала» мувофиқтар аст.

Тафсири матн: «Аз бозор як (гурӯҳ, яъне) гала гӯсфанд харида...»

Агар «як» танҳо як адад гӯсфандро ифода кунад, пас нумератив лозим нест.

Мумкин аст, ки «як» ба нумератив ишора кунад.

Вариант В) гала — ин нумеративи мувофиқ барои гурӯҳи гӯсфандон аст.

Вариант С) пода — ин нумеративи мувофиқ барои чорвои зиёд аст.

Агар «як» барои шумораи як адад бошад, он гоҳ ин савол мушкил аст.

Агар «як» ба нумератив ишора кунад, пас «гала» бештар мувофиқ аст, зеро «пода» барои ҷамъи калони чорво аст.

Барои ин савол, чунин мешуморем, ки «як» ба нумератив ишора мекунад.

Аз рӯи интихоб, «гала» ва «пода» мувофиқанд. Аммо «гала» барои гурӯҳи хурдтар ё алоҳида истифода мешавад.

Савол каме норавшан аст. Аммо, агар «як» ба нумератив ишора кунад, он гоҳ «гала» ё «пода» мумкин аст.

Бояд интихоб кунем, ки кадоме бештар мувофиқ аст.

«Гала» истифода мешавад барои гурӯҳи ҳайвонот.

«Пода» истифода мешавад барои чорвои зиёд.

Агар «як» танҳо як адад гӯсфанд бошад, нумератив лозим нест.

Агар «як» ба нумератив ишора кунад, пас «гала» бештар мувофиқ аст.

Ҷавоб: В) гала